13. The early bee catches the honey

Het bekende verhaal van de bloemetjes en de bijtjes verdient nuancering. Bijen doen het immers niet alleen met bloemen maar ook met luizen. Vorige week zondag (7 september 2014) bewandelde ik mijn vertrouwde zondagochtendpad en om half 10 liep ik langs de lange lindelaan van Beverweerd bij Werkhoven. Over de gehele lengte van de laan van ruim 500 meter klonk een zwaar gegons van honingbijen, hoog vanuit de toppen van de lindebomen en in volume vergelijkbaar met dat van een bijenzwerm. Ook in het aangrenzende eikenbos aan het begin van de laan was datzelfde zware gegons te horen. De bijen vlogen op de honingdauw, geproduceerd door luizen. Op het bijgevoegde filmpje (klik hier) is het gegons goed te horen, mits je computer in een stille kamer staat en je de volumeknop voluit open zet.

De lange lindelaan van Beverweerd Klik op de foto voor een beter beeld

De lange lindelaan van Beverweerd
Klik op de foto voor een beter beeld

Het was uitstekend weer voor de bijen: een mooie zonnige nazomerochtend met wat restanten nachtelijke nevel, bijna windstil en een graad of 17; de nacht ervoor was relatief warm verlopen. Op de terugweg van de wandeling, een klein uurtje later, was het al weer nagenoeg stil. Je hoorde nog wel bijen vliegen, maar bij lange na niet in de hoeveelheden van een uur daarvoor. De nachtelijk geproduceerde honingdauw was blijkbaar geconsumeerd. The early bee catches the honey!

Ik verbaasde mij over dat zware gegons, dit betrof een zéér zware honingdracht. Er moeten tienduizenden bijen hebben gevlogen, gezien de lengte van de lindelaan en de oppervlakte van het eikenbos. Wellicht dat bijen honingdauw (voor een deel) vliegend verzamelen, waardoor je ze zo goed kan horen. Een bij die op een bloem nectar opzuigt beweegt haar vleugels niet en die hoor je niet; pas wanneer zij wegvliegt naar de volgende bloem kan je haar weer horen.

Vanmorgenvroeg ben ik opnieuw gaan luisteren in Beverweerd. De weersomstandigheden waren vergelijkbaar met die van een dag of 10 geleden en inderdaad werd er nog steeds druk gevlogen, zij het wel fors minder dan de vorige keer. Bovendien viel het me op dat het gegons alleen zeer lokaal te horen was. Een klein eindje verderop in hetzelfde type bos (eveneens hoog opgaand loofhout op komklei) was niets te horen. Dat zal te maken kunnen hebben met de afstand van de locatie tot de standplaats van de bijenvolken, maar zeker ook met de mate waarin de betreffende eiken en linden bezet zijn met luizen.

In Nederland wordt bladluizenhoning weinig gewaardeerd. Het is niet alleen een zeer onregelmatige honingdracht (het treedt lang niet alle jaren op en met een beetje regen spoelt de honingdauw direct van de bladeren af), de smaak is uitgesproken kruidig en de honing is zeer donker van kleur. Het zou niet goed zijn voor de bijen als laatste dracht vlak voor de winter, maar volgens mij is dat flauwekul. In Duitsland en Frankrijk is die waardering geheel anders. De zogenaamde Tannenhonig uit het Schwarzwald en het Bayerische Wald (de door bijen verzamelde honingdauw van schildluizen op zilverspar) is zeer gewild en de prijs is anderhalf tot twee keer zo hoog als die van bloemenhoning. In Frankrijk wordt zelfs een appelation d’origine contrôlée toegekend aan de Miel de Sapin des Vosges. Misschien iets om over na te denken voor de imkers uit Werkhoven en Odijk?

 

 

2 comments

  1. Dag Bas,
    Mooi verhaal en ook nog leerzaam.
    Gehoord heb ik de bijen niet, ondanks een geheel open geluidskanaal. met een richtmicrofoon zul je wel niet werken neem ik aan.

    Mhrgr.
    Jaap

  2. Dag Bas,
    Inderdaad volume vol open en het is te horen. Prachtig.
    Zoals elk jaar rond deze tijd hebben we hier in de tuin het zachte gegons van bijen in de bloeiende klimop. Misschien wel van jouw volken!
    Groet
    jan Luuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>